Қарағанды 17:08 Екінті
  • 05:31 Таң
  • 06:55 Күн
  • 13:04 Бесін
  • 17:08 Екінті
  • 19:02 Шам
  • 20:26 Құптан
  • Астана
  • Атбасар
  • Көкшетау
  • Степногорск
  • Ақтөбе
  • Хромтау
  • Қандыағаш
  • Шалқар
  • Алматы
  • Жаркент
  • Қапшағай
  • Сарыөзек
  • Талдықорған
  • Үшарал
  • Атырау
  • Құлсары
  • Мақат
  • Миялы
  • Аягөз
  • Өскемен
  • Риддер
  • Семей
  • Жаңатас
  • Қаратау
  • Тараз
  • Балқаш
  • Жәйрем
  • Жезқазған
  • Қарағанды
  • Сәтбаев
  • Арқалық
  • Қостанай
  • Рудный
  • Арал
  • Байқоңыр
  • Қазалы
  • Қызылорда
  • Ақтау
  • Бейнеу
  • Форт-Шевченко
  • Жаңаөзен
  • Петропавл
  • Екібастұз
  • Павлодар
  • Жетісай
  • Сарыағаш
  • Шардара
  • Шымкент
  • Түркістан
  • Ақсай
  • Чапаев
  • Жаңақала
  • Жәнібек
  • Орал
  • Сайқын
  • Радио
  • Кіру

Құрбан шалуға қатысты мәліметтер

Құр­бан (араб ті­лін­де) – «жа­қын­дау» де­ген ма­ғы­на­ны біл­ді­ре­ді. Ал ша­ри­ғат­та­ғы тер­мин­дік ма­ғы­на­сы – Аллаһ Та­ға­ла­ның ри­за­шы­лы­ғы­на жа­қын­дау ниеті­мен құр­бан айт күн­де­рін­де ша­лы­на­тын ар­найы мал­дың аты.

 Құр­бан ша­лу­дың пайда­ла­ры мен хик­мет­те­рі

а) Аллаһ Та­ға­ла­ның әмір­ле­рін орын­дау әр­дайым ри­за­шы­лы­ғы­на жа­қын­да­тып, ақы­рет­те сый-сыяпа­ты­на ке­нел­те­ді. Құр­бан ша­лу да Аллаһ Та­ға­ла­ның ар­найы әмі­рі бол­ған­дық­тан бұл әмір­ді ықы­лас­пен орын­даушы Раб­бы­сы­ның ри­за­шы­лы­ғы­на қауы­шып, ана дү­ниеде жү­зі­ жар­қын бо­лып, мол сауабы­на шо­ма­ры сөз­сіз. Пай­ғам­ба­ры­мыз ха­ди­сін­де бұл ақи­қат­ты бы­лай деп тү­сін­ді­ре­ді: «Адам ба­ла­сы құр­бан айт кү­нін­де (құр­бан ша­лып) қан ағы­зу­дан да сүйік­ті бас­қа іс­пен Аллаһ Та­ға­ла­ға жа­қын­да­ған емес. Қа­ны ағы­зыл­ған мал қия­мет кү­ні мүйіз­де­рі, тұяқ­та­ры жә­не жүн­де­рі­мен ке­ле­ді. Ағы­зыл­ған қан жер­ге там­бай жа­тып, Аллаһ Та­ға­ла­ның құ­зы­рын­да үл­кен ма­қам­ға же­те­ді. Сон­дық­тан құр­бан­да­рың­ды кө­ңіл ри­за­шы­лы­ғы­мен ша­лың­дар».[1]

Пай­ғам­ба­ры­мыз (с.а.у.) бас­қа ха­дис­те­рін­де Аллаһ ри­за­шы­лы­ғы үшін ша­лын­ған құр­бан­ның әр­бір қы­лы үшін сауап бар еке­нін бы­лай деп сүйін­ші­ле­ген: «Са­ха­ба­лар Ра­су­лі­міз­ге (с.а.у.):

– Уа, Аллаһ­тың Ел­ші­сі, құр­бан­дық де­ген не? – деп сұ­рақ қойды.

Құр­бан­дық – сен­дер­дің Иб­ра­һим (а.с.) ба­ба­ла­рың­ның сүн­не­ті, – де­ді.

Одан біз­ге қан­дай сауап бар?

Әр­бір тал қыл­шы­ғы үшін сауап ала­сың­дар.

Қой­дың жү­ні­нен ше?

Қой­дың жү­ні­нің әр­бір тал қыл­шы­ғы­на да сауап жа­зы­ла­ды».[2]

Шын­ды­ғын­да, Аллаһ Та­ға­ла біз­дің шал­ған құр­бан­да­ры­мыз­дың ағы­зыл­ған қа­ны­на не­ме­се еті­не мұқ­таж емес. Біз­дің шал­ған құр­бан­да­ры­мыз­дың еті не­ме­се қа­ны Аллаһ Та­ға­ла­ның құ­зы­ры­на жет­пейді. Бі­рақ біз­дің оның әмі­рін ләб­байк деп орын­дауы­мыз­да­ғы ықы­ла­сы­мыз бен ниеті­міз­дің Аллаһ Та­ға­ла­ға же­тіп, ри­за­шы­лы­ғы­на се­беп бо­ла­ры сөз­сіз. Бұл шын­дық­ты Құ­ран Кә­рім бы­лай деп баян­дайды: «Олар­дың (құр­бан мал­да­ры­ның) ет­те­рі де, қан­да­ры да Аллаһ Та­ға­ла­ға жет­пейді. Бі­рақ Оған сен­дер­дің та­қуа­лық­та­рың ға­на же­те­ді».[3]

ә) Құр­бан ша­лу – Иб­ра­һим пай­ғам­ба­ры­мыз­дан (а.с.) жал­ға­сып ке­ле жат­қан сүн­нет. Иә, Иб­ра­һим пай­ғам­ба­ры­мыз (а.с.) Аллаһ Та­ға­ла­ға бер­ген сө­зін­де тұ­рып, бауыр еті ба­ла­сы Ис­майылды Ұлы Жа­ра­ту­шы­сы­ның жо­лын­да пи­да ете ала­тын­ды­ғын паш етіп, қиын сыннан өт­кен еді. Мі­не, құр­бан ша­лу сол бір ғиб­рат­ты оқи­ға­ның ұмы­тыл­мас кө­рі­ні­сі.

б) Адам ба­ла­сы құр­бан айтта құр­бан ша­лу ар­қы­лы Ұлы Жа­ра­ту­шы­сы­ның өзі­не бер­ген сан­сыз нығ­мет­те­рі­нің шү­кі­рін өтеп, кү­нә­ла­ры­на ке­ші­рім ті­лейді.

в) Ру­ха­ният­тан ал­шақ бол­ған мы­на ма­те­риал­дық дү­ние­нің қыс­па­ғын­да қа­лып, та­рық­қан іш­кі дү­ние­міз бен кө­кі­рек са­райы­мыз құр­бан айтта­ғы ша­лын­ған мал­дар­дың өзен­дей ақ­қан қан­да­рын әр-әр жер­ден көр­ген уа­қыт­та пси­хо­ло­гия­лық тұр­ғы­дан әсер­ле­ніп, бойын­да­ғы ауыр­лық­тан же­ңіл­деп, кө­кі­ре­гін­де­гі қайғы-қа­сі­ре­тін ұмы­тып, ада­ми та­би­ға­тын­да бо­ла­тын ыза, кек, дұш­пан­дық сияқ­ты се­зім­дер­ден ары­лып, өне бойы же­ңіл­деп, сер­гіп қа­ла­ды.

г) Жа­ра­ты­лы­сын­да өзім­шіл­дік, са­раң­дық сияқ­ты кей­бір жа­ман си­пат­тар­дың дә­не­гі бар жал­пы адам ба­ла­сы құр­бан айтта тек қа­на Аллаһ Та­ға­ла­ның ри­за­шы­лы­ғы үшін ке­дей бауыр­ла­ры­на жәр­дем бе­ру ар­қы­лы атал­мыш бо­лым­сыз си­пат­тар­дың дә­не­гі­нің тү­бін бал­та­мен шауып, оның ор­ны­на бойын­да­ғы бауыр­мал­дық, жо­март, кі­ші­пейіл сияқ­ты кә­міл­дік­тің бел­гі­сі са­на­ла­тын си­пат­тар дә­не­гі­нің өніп-өсіп, же­ті­луі үшін су се­бе­ді.

д) Дү­ние жү­зін­де жы­лы­на мил­лион­да­ған мал сойылу­да. Бі­рақ бұл сойыл­ған мал­дың ет­те­рі­нен көп­те­ген ке­дей-кеп­шік мақ­рұм қа­лу­да. Мі­не, құр­бан айтта осы ке­дей, жағ­дайы на­шар адам­дар­дың жү­зі­не күл­кі кі­ріп, шат­тық байра­ғы жел­бі­рейді. Бір адам­ның кө­ңі­лі­не шат­тық бе­ріп, жү­зі­не күл­кі кір­гі­зу қан­дай ба­қыт... Аллаһ Та­ға­ла ақы­рет­те бә­рі­міз­дің жү­зі­міз­ді жар­қын қы­лып, кө­ңі­лі­міз­ді шат­тан­дыр­сын! Әмин!

 

Құр­бан айтта құр­бан ша­лу­дың үкі­мі

Ха­на­фи мәз­һа­бын­да құр­бан айтта ша­ма­сы жет­кен­дер­ге құр­бан ша­лу – уә­жіп.

Уә­жіп­ті­гі­нің дә­лел­де­рі:

Аллаһ Та­ға­ла Құ­ран ­Кә­рім­де: «На­маз оқы жә­не құр­бан шал»[4] – деп, әмір етіп, құр­бан ша­лу­дың уә­жіп­ті­гін біл­ді­ре­ді.

Пай­ғам­ба­ры­мыз (с.а.у.) «Кім­де-кім мүм­кін­ші­лі­гі бо­ла тұ­ра құр­бан шал­ма­са, біз­дің на­маз оқи­тын же­рі­міз­ге жа­қын­да­ма­сын!» – деп бұйыр­ған. Әри­не, бұн­дай қа­таң ес­кер­ту, кем де­ген­де, құр­бан ша­лу­дың уә­жіп­ті­гін біл­дір­се ке­рек.

Пай­ғам­ба­ры­мыз­дың (с.а.у.) «Құр­бан ша­лың­дар! Өйтке­ні ол Иб­ра­һим әке­ле­рің­нің сүн­не­ті», – деуі құр­бан ша­лу­дың уә­жіп­ті­гі­не те­ріс емес. Өйтке­ні «сүн­нет» жо­лы де­ген ма­ғы­на­ны біл­ді­ре­ді. Яғ­ни, біз­ге уә­жіп бол­ған құр­бан ша­лу – Иб­ра­һим­нің (а.с.) жал­ға­са кел­ген жо­лы де­ген ма­ғы­на­ны мең­зейді.

 Құр­бан ша­лу кім­дер­ге уә­жіп?

Құр­бан ша­лу бел­гі­лі бір адам­ға уә­жіп бо­лу үшін тө­мен­де­гі шар­ттар ке­рек.

  1. Мұ­сыл­ман бо­лу
  2. Құр­бан айт уақы­тын­да жо­лаушы бол­мау
  3. Не­гіз­гі қа­жет­тер­ден тыс ни­сап мөл­ше­рін­де­гі қар­жы­ға ие бо­лу. Ни­сап мөл­ше­рі – 85 грамм ал­тын яки құ­ны­на тең ке­ле­тін ақ­ша. Зе­кет ғи­ба­да­ты сияқ­ты құр­бан­ның уә­жіп бо­луы үшін ни­сап мөл­ше­рі­не жет­кен мал­ға бір жыл то­лу шарт емес.

Құр­бан шал­ған уа­қыт­та мін­дет­ті түр­де ниет ету ке­рек. Өйтке­ні, мал­ды ғи­ба­дат үшін сояты­ны сияқ­ты, тек қа­на етін пайда­ла­ну үшін де союға бо­ла­ды.

 Құр­бан ша­лу­дың уақы­ты

Құр­бан ша­лу­дың уақы­ты құр­бан айт­тың бі­рін­ші кү­ні айт на­ма­зы­нан кейін бас­та­лып, ай­тың үшін­ші кү­ні ақ­шам­ға аз уа­қыт қал­ған­ға дейін жал­ға­са­ды. Үзір се­беп­тер­ге байла­ныс­ты құр­бан айт на­ма­зы­на ба­ра ал­май қал­ған адам­ның, на­маз оқып бо­ла­тын­дай уа­қыт өт­кен­нен кейін құр­ба­нын ша­ла бе­руіне бо­ла­ды. Пай­ғам­ба­ры­мыз­дан (с.а.у.) құр­бан ша­лу­дың уақы­ты­на байла­ныс­ты бір­не­ше ха­дис риуаят етіл­ген. Бә­рә иб­ну А'зиб­тің риуаяты бойын­ша:

«Аллаһ­тың Ел­ші­сі (с.а.у.): «Біз­дің бұл күн­де ал­ғаш­қы жа­сай­тын ісі­міз на­маз оқу, со­сын қай­тып ке­ліп, құр­ба­ны­мыз­ды ша­лу. Кім осы­лай іс­те­се біз­дің сүн­не­ті­міз­ге ер­ге­ні. Ал кім­де-кім бұ­дан бұ­рын құр­ба­нын ша­ла­тын бол­са, бұл құр­ба­ны­ның от­ба­сы­на бе­ріл­ген ет­тен айыр­ма­шы­лы­ғы жоқ. Бұ­ның құр­бан бо­луы мүм­кін емес». Бас­қа бір ха­дис­те: «Кім­де-кім на­маз­дан бұ­рын құр­ба­нын шал­са, қайта­дан шал­сын», – деп, на­маз­дан бұ­рын ша­лын­ған мал­дың құр­бан­дық­қа есеп­тел­мейті­нін ес­кер­те­ді.

 Құр­бан­дық­қа ша­лу­ға бо­ла­тын мал­дар

Тек қа­на қой, еш­кі, сиыр жә­не түйе мал­да­рын ға­на құр­бан­дық­қа ша­лу­ға бо­ла­ды. Құр­бан ре­тін­де ша­лы­на­тын қой жә­не еш­кі кем де­ген­де бір жа­сар, сиыр екі жа­сар, түйе бес жа­сар бо­луы ке­рек. Ал­ты-же­ті ай­лық ке­пе қо­зы бір жа­сар қой сияқ­ты се­міз, ет­ті бол­са, құр­бан­дық­қа ша­лу­ға жа­райды. Қой мен еш­кі­нің ер­ке­гін, сиыр­дың ұр­ға­шы­сын ша­лу аб­зал.

Елік, ар­қар сияқ­ты аң­дар мен тауық, қо­раз, қаз, үй­рек сияқ­ты құс­тар құр­бан ре­тін­де сойыл­майды.

 Бі­рі­гіп құр­бан ша­лу

Қой не­ме­се еш­кі­ні тек қа­на бір адам құр­бан ре­тін­де ша­ла ала­ды. Ал сиыр не­ме­се түйені яғ­ни, ірі қа­ра­ны бір кі­сі­нің жал­ғыз өзі үшін ша­луына бо­ла­тын сияқ­ты же­ті кі­сі­ге ар­нап, ор­тақ ша­лу­ла­ры­на бо­ла­ды. Құр­бан­ды ор­тақ­та­сып шал­ған уа­қыт­та әр­бір адам құр­бан ша­лу ниеті­мен ор­тақ­та­суы ке­рек. Бір кі­сі құр­бан үшін, ал екін­ші бір кі­сі тек қа­на етін алу ниеті­мен ор­тақ­тас­са, ша­лын­ған мал бар­лық ор­тақ­тар үшін құр­бан бо­лып есеп­тел­мейді.

 Құр­бан­дық­қа жа­ра­май­тын мал­дар

Пай­ғам­ба­ры­мыз (с.а.у.) құр­бан­дық­қа жа­ра­май­тын мал ту­ра­сын­да: «Со­қыр­лы­ғы анық бел­гі­лі со­қыр, ауруы бел­гі­лі ауру­шаң, (жү­ре ал­май­тын­дай дә­ре­же­де) ақ­сақ­ты­ғы бел­гі­лі бол­ған ақ­сақ жә­не жі­лі­гі кө­рі­не­тін­дей өте арық мал­дар құр­бан­дық­қа жа­ра­майды»,[5] – де­ген.

Ха­на­фи мәз­һа­бы­ның ға­лым­да­ры ха­дис­те ай­тыл­ған құр­бан­дық­қа жа­ра­май­тын мал­дар­да­ғы кем­ші­лік­тер­ге қиас (са­лыс­ты­ру) жо­лы­мен бас­қа да кем­ші­лік­тер­ді қос­қан. Ол кем­ші­лік­тер мы­на­лар:

  • Бір кө­зі со­қыр
  • Сойыла­тын жер­ге же­те ал­май­тын дә­ре­же­де әл­сіз
  • Құ­ла­ғы не­ме­се құйры­ғы ту­ма­дан жоқ не­ме­се ба­сым бө­лі­гі ке­сіл­ген
  • Тіс­те­рі­нің кө­бі тү­сіп қал­ған
  • Ем­шек­те­рі­нің ба­сы жұ­лы­нып қал­ған
  • Бір мүйізі не­ме­се екеуі де тү­бі­нен сын­ған

Құр­бан ша­луы уә­жіп бол­ған кі­сі­нің құр­бан­дық ма­лын­да атал­мыш кем­ші­лік­тер­дің біреуі са­тып ал­ған­нан кейін пайда бол­са не­ме­се ал­ған ма­лы өліп қал­са, қайта­дан құр­бан­дық­қа жа­рай­тын мал са­тып алып ша­луы ке­рек. Ал өзі­не құр­бан ша­лу уә­жіп бол­ма­са да, сауап үшін ша­лу­ды ниет ет­кен ке­дей адам­ның са­тып ал­ған құр­ба­нын­да бір кем­ші­лік пайда бол­са, сол мал­ды ша­ла бе­ре­ді. Тіп­ті құр­бан ша­луы уә­жіп бол­ма­ған ке­дей адам, бойын­да кем­ші­лі­гі бар мал­ды са­тып алып, құр­бан ре­тін­де ша­луына бо­ла­ды. Өйтке­ні, ке­дей адам­ның шал­ған құр­бан­ды­ғы – нә­піл құр­бан. Нә­піл ғи­ба­дат­та ке­ші­рім бар.

 Құр­бан ша­лу­да өкіл­дік

Құр­бан­дық ма­лын мүм­кін­ші­лі­гі бол­са, мойны­на уә­жіп бол­ған адам­ның өзі шал­ға­ны аб­зал жә­не сауабы мол. Бі­рақ бас­қа бі­реуге өкіл­дік бе­руіне де бо­ла­ды. Құр­бан ша­луы уә­жіп кі­сі бас­қа бір адам­ды те­ле­фон ар­қы­лы не­мес хат сияқ­ты жол­дар­мен өзі­нің ор­ны­на бас­қа адам­ды өкіл ре­тін­де құр­бан ша­луы үшін та­ғайын­дай ала­ды. Өкіл­ге «ме­нің ор­ны­ма құр­бан алып, шал» деп ай­тыл­ған уа­қыт­та, өкіл сол адам­ның аты­на құр­бан алып ша­ла­ды. Хз. Әли­дің Пай­ғам­ба­ры­мыз­дың ор­ны­на өкіл ре­тін­де құр­бан шал­ға­ны жө­нін­де риуаят бар.

 Құр­бан ма­лы қа­лай ша­лы­на­ды?

Құр­бан ре­тін­де ша­лы­на­тын мал­ды қи­на­мау үшін, өт­кір пы­шақ қол­да­ну ке­рек. Мал­ды сою үшін жер­ге жат­қыз­ған­нан кейін пы­шақ­ты көз ал­дын­да жа­лақ­та­тып, қайрау – мәк­рүһ. Ал, қи­на­май сою – сүн­нет. Пай­ғам­ба­ры­мыз бір ха­ди­сін­де бы­лай дейді: «Мал­ды бауыз­да­ған уа­қыт­та жақ­сы­лап бауыз­даң­дар. Кім­де-кім мал сойса, пы­ша­ғын жақ­сы­лап қайра­сын жә­не те­зі­рек бауыз­дап мал­ды ра­ха­ты­на қауыш­тыр­сын».[6]

Құр­бан ре­тін­де ша­лы­на­тын мал құ­бы­ла­ға қа­ра­та жат­қы­зы­лып, дұ­ға ре­тін­де мы­на аят оқы­ла­ды:

{إنَّ صَلاتِي وَ نُسُكِي وَ مَحْيَايَا وَ مَمَاتِي لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ لا شَرِيكَ لَهُ}

«Ин­на са­ла­ти уа ну­су­ки уа махиаиа уа мә­мә­ти лилләһи Раб­бил 'ала­ми­на лә шә­ри­ка ләһ».[7] «Кү­мән­сіз ме­нің на­ма­зым жә­не бас­қа ғи­ба­дат­та­рым, өмі­рім де, өлі­мім де бү­кіл әлем­дер­дің Раб­бы Аллаһ үшін. Оның еш се­рі­гі жоқ».Одан кейін:

{ألله ُ أكْبَرُ, ألله ُ أكْبَرُ, لا إلَهَ إلاَّ اللهُ وَاللهُ أكْبَرُ, ألله ُأكْبَرُ وَلِلَََّهِ الْحَمْدُ}

 «Аллаһу әк­бар, Аллаһу әк­бар лә ила­һа ил­лал­ла­һу, уАллаһу әк­бар, Аллаһу әк­бар уа лил­ла­һил-хамд» – деп, тәк­бір ай­тып, «Бис­мил­ла­һи, Аллаһу әк­бар» – деп бауыз­да­ла­ды. Тек қа­на құр­бан­ның иесі­нің ға­на «Бис­мил­ла­һи, Аллаһу әк­бар» – деуі жет­кі­лік­ті емес. Құр­бан­ды бауыз­да­ған адам да «Бис­мил­ла­һи, Аллаһу әк­бар» – деуі ке­рек. Әдейі ұмыт­пас­тан «Бис­мил­лаһ» деп айтпа­са, құр­бан­ның етін жеуге бол­майды. Өйтке­ні, Аллаһ­тың аты айты­лып, бауыз­дал­ма­ған мал­дың етін жеу – ха­рам. Құр­бан­ның иесі құр­бан­ды бауыз­дайын деп жат­қан қа­сап­тың қо­лы­ның үс­ті­не қо­лын қойып, бір­ге бауыз­да­са, екеуі­нің де «Бис­мил­лаһ» деп айту­ла­ры ке­рек.

Сойыла­тын мал құр­бан ниеті­мен бауыз­да­лу ке­рек. Мал­дың жа­ны шық­қан­нан кейін ба­рып қа­на те­рі­сі сы­пы­ры­ла­ды. Жа­ны шық­пай жа­тып ба­сын ке­сіп алып тас­тау не­ме­се те­рі­сін сы­пы­ру–мәк­рүһ.

 Құр­бан­дық­қа ша­лын­ған мал­дың еті мен те­рі­сі

Бай бол­сын, ке­дей бол­сын құр­бан айтта шал­ған құр­бан­ды­ғы­ның етін жеуіне бо­ла­ды. Құр­бан­дық­қа ша­лын­ған мал­дың етін үш бө­лік­ке бө­ліп та­ра­ту – мұс­та­хап. Бір бө­лі­гі – ту­ған-туыс, көр­ші­ле­рі­не бай бол­са да сыйға тар­ты­ла­ды, екін­ші бө­лі­гі – ке­дей жә­не мұқ­таж адам­дар­ға, үшін­ші бө­лі­гі – өзі­нің от­ба­сы­на, ба­ла-ша­ға­сы­на бе­рі­ле­ді. Бі­рақ ша­лын­ған мал­ды тү­гел­дей ке­дей-мұқ­таж­дар­ға та­ра­ту­ға бо­ла­ты­ны сияқ­ты, тү­гел­дей өзі­нің от­ба­сы­на қал­ды­ра ала­ды.

Аллаһ Та­ға­ла Құ­ран Кә­рім­де құр­бан­ның еті ту­ра­сын­да бы­лай дейді: «Құр­бан­ның еті­нен өз­де­рің жең­дер әрі міс­кін­дер мен ке­дей­лер­ге же­гі­зің­дер».[8]

Пай­ғам­ба­ры­мыз­дың (с.а.у.) шал­ған құр­ба­ны­ның етін қа­лай та­рат­қан­ды­ғы ту­ра­сын­да Иб­ну Аб­бас бы­лай деп риуаят ет­ті: «Пай­ғам­ба­ры­мыз (с.а.у.) шал­ған құр­бан­ды­ғы­ның үш­тен бі­рін – от­ба­сы­на, үш­тен бі­рін ке­дей көр­ші­ле­рі­не, қал­ған үш­тен бі­рін са­да­қа ре­тін­де та­ра­та­тын».

Уә­жіп бол­сын, нә­піл бол­сын құр­бан­дық­қа ша­лын­ған мал­дың етін, те­рі­сін, си­рақ-ба­сын жә­не сү­тін са­ту – мәк­рүһ. Құр­бан ма­лы­ның атал­мыш бөл­шек­те­рі са­тыл­ған жағ­дайда құ­ны ке­дей­лер­ге са­да­қа ре­тін­де бе­рі­ле­ді. Құр­бан­ға ша­лын­ған мал­дың еш­қан­дай бөл­ше­гі­нен қа­сап­тың ақы­сы ре­тін­де тө­леуге бол­майды.

Хз. Әли­дің бы­лай де­ге­ні риуаят етіл­ді: «Аллаһ­тың Ел­ші­сі (с.а.у.) түйе­лер құр­бан­дық­қа ша­лын­ған уа­қыт­та ба­сын­да тұ­руым­ды жә­не те­рі­ле­рі мен жүн­де­рін та­ра­туым­ды әмір ет­ті. Олар­дың еш­бір нәр­се­сін қа­сап ақы­сы ре­тін­де бе­ру­ге ма­ған тыйым сал­ды. «Қа­сап ақы­сын біз өзі­міз бе­ре­міз», – де­ді.[9]

Құр­бан­дық­қа ша­лын­ған мал­дың те­рі­сін ке­дей­лер­ге, қайы­рым­ды­лық қор­ла­ры­на бе­ру­ге бо­ла­ды.

 

Құр­бан­дық­қа ар­найы мал алып сой­май, ор­ны­на сол құр­бан­ның құ­нын ақ­ша­лай са­да­қа ре­тін­де ке­дей­лер­ге бе­ру­ге бо­ла ма?

Құр­бан­дық­та қан ағы­зу не­гіз бол­ған­дық­тан мал сойып, қан ағыз­ба­са, құр­бан­дық мін­де­ті мойны­нан түс­пейді.

 

Көз жұм­ған кі­сі үшін құр­бан ша­лу­ға бо­ла ма?

Өл­ген кі­сі өзі­нің аты­на құр­бан ша­лу­ды тап­сы­рып кет­пе­се де, сауа­бын өлі­ге ба­ғыш­тау ниеті­мен құр­бан айт күн­де­рін­де құр­бан ша­лу­ға бо­ла­ды. Шал­ған құр­ба­ны­ның еті­нен жеуіне рұқ­сат. Бі­рақ өлі­нің тап­сы­рып кет­кен өсие­тін орын­дау ниеті­мен шал­ған құр­ба­ны­ның еті­нен жеуге бол­майды. Етін то­лық са­да­қа ре­тін­де та­ра­ту ке­рек.

 ИСЛАМ ҒЫЛЫМХАЛЫ
М. Исаұлы
Қ. Жолдыбайұлы

 

[1] Тирмизи, Адахи,1.
[2] Ибну Мажә, Сәуәбул-адахи, 3118.
[3] Саффат, 37/107.
[4] Кәусар, 108/3.
[5] Тирмизи, Адахи,5.
[6] Муслим, Сайд,57.
[7] Анғам, 6/162.
[8] Хаж, 22/28.
[9] Муслим, Хаж,348.

islam.kz
Пікірлер
Поле не должно быть пустым!
Комментарий отправлен на модерацию.
    25 қыркүйек 2017 жыл Оның ақысын өтей алдың ба?
    25 қыркүйек 2017 жыл Сізге қажет ереже!
    22 қыркүйек 2017 жыл Исламдағы қарапайым отбасы
    11 қыркүйек 2017 жыл Бала сүйе алмай жүргендерге
    © 2009-2017, Қарағанды облыстық мешіті Сайт материалдарын қолдану үшін
    © 2016 Разработка и поддержка Creatida Ғаламтор компаниясы
    Яндекс.Метрика