Шүкіршілік ету - бұл дініміздегі ең бағалы, әрі Алла Тағаланың алдындағы ізгі, сүйкімді амалдардың бірі болып есептеледі. Мұсылмандардың бойынан табылуы тиіс болған сипаттардың бірі де осы шүкіршілік болмақ.
Алла Тағала қасиетті Құранда: لأزيدنكم شكرتم لئن «Егер шүкіршілік ететін болсаңдар, мен еселей беремін» - дейді. Яғни, біз өзімізде барға қанағат тұтып, Аллаға шүкірлік дейдін болсақ, Алла Тағала бізге бергеннің үстіне беріп, арттырғанының үстіне арттыра беремін деп Құран Кәрімде баян етіп жатыр. Сондықтан адам баласы Алла Тағаланың берген нығметтеріне, ризық-несібесіне, берілген жақсылықтарына шүкіршілік етуді әсте естен шығармауымыз керек. Тіпті, Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) өзі түнгі намазға тұрып, аяқтарының балтырлары ісіп кеткенше намаз оқитын еді, соны көрген Айша (р.а) анамыз Пайғамбарымызға: «Я Алланың елшісі сіздің өткен және келер күнәләріңіздің барлығын Алла Тағала кешіріп қойған, не себепті өзіңізді қинап аяқтарыңыз ісіп кеткенше намаз оқисыз?» - деп жанашырлық танытқан уақытта Пайғамбарымыз (с.ғ.с): «Иа Айша мен Алла Тағалаға шүкіршілік еткен құлдардан болмаймын ба...!» - деп жауап қатқан еді.
Кейде біздер қиындыққа тап болғанымызда қол ұшын созып жәрдемдескен, тығырықтан шығарған, ең болмаса жылы мәміле жасап көңіл айтқан адамға алғысымызды білдіріп, рахметімізді айтып жатамыз. Ал егер ол адам оданда үлкен жақсылық жасайтын болса мысалы пәтер алып берсе немесе көлік сыйлайтын болса сол адамды үнемі есімізден шығармай, атын атап алғысымызды айтып, жақсылығын ұмытпай жүруге тырысамыз. Ал біздерді жоқтан бар еткен, әр сәтте жәрдемінен тыс қалдырмай уақытылы ризығымызды жеткізіп отырған, Алла Тағалаға қалай шүкіршілік жасауымыз керек?! Себебі, Алла Тағаланың пенделерге берген нығметтері, ризық-несібесі шексіз. Бұл жайында қасиетті Құранда: تُحْصُوهَا لَا اللَّهِ نِعْمَتَ تَعُدُّوا وَإِن «Егер сендер Алланың береген нығметін есептейтін болсаңдар, оның санына жетпейсіңдер» -дейді. Бұл аятта Алла Тағаланың нығметтерінің көптігі сондай, оны санап та бітуге болмайтынына, әрі ол еш үзілмейтіндігіне назар аудартуда. Сол үшін біз Алланың бергеніне шүкір деп, тәубе деп жүретін болсақ Алланың біздерге беретін қазынасы мол.
Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) біздерге мынандай тамаша өлшемді үйретеді. Яғни, Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) айтады: «Дүние тұрғысынан өздеріңнен төмендегіге қараңдар, ал дін тұрғысынан өздеріңнен жоғарыға қараңдар» - дейді. Яғни, біз дүние тұрғысынан өзімізден төмендегілерге қарайтын болсақ, қолымыздағы барды қанағат тұтып, қолымыздағының қадірін біліп Алла деген шүкіршілігімізді арттыруға жағдай жасайды. Ал егер керісінше өзімізден жоғарыдағыларға қарайтын болса, қолымыздағы барға қанағат тұтпай, жоқ дүниеге құмартып Аллаға деген шүкіршілігіміз азайып кетуі әбден мүмкін. Мысалы адам көлікпен жүрген болса, жаяу жүргендерге қарап Аллаға шүкір менде көлік бар деп, жаяу жүрген болса Аллаға шүкір менде жүретін екі аяғым бар деп шүкіршілік айтып отыруымыз керек.
Бүгінде жаратылыс мәнін түсінбестен шүкіршілікті ұмытып кететін бауырларымыз көп-ақ. Алайда, Алла Тағала шүкірсіздікті сүймейді. Алла сүймейтін істен аулақ болып, Алла сүйетін іске ынтық болу – мұсылмандықтың белгісі. Бұл істе де екі дүниеміздің жолбастаушысы болған Құран бізге бағыт-бағдар ұсынады. Құранның түсу мәнісінің бірі адам баласына тура жол көрсету және тәрбие беру болса өмірдің барлық жақтарын қамтыған қасиетті Кітап адам баласының бұл кемшілігін (шүкіршілік етпеу) де айланып кеткен жоқ. Құранның мына аятында Алла Тағала өзіне сүйкімді болған, құлдардың таңдаулыларына тән болған шүкір етуді әмір етіп былай дейді: «Алла Тағала сендерді аналарыңның қарнынан еш нәрсе білмейтін түрде шығарды да сендерге есту, көру және ойлау қабілетін берді. Әрине шүкіршілік етерсіңдер». Ендеше, шүкір ету – әрбір момынның білуі, атқаруы тиіс болған ғибадаттың бірі, мұсылманшылық әдептердің бір ұстыны.
Әрбір мұсылман баласы Алла Тағаланың берген нығметі мен жақсылықтарын әрдайым жадынан шығармай, тілімен де, денемен де шүкір етіп жүруді әдетке айналдыруы мұсылманшылықтың үлкен сипаттарының біріне ие болуы деген сөз. Шүкіршілік – мұсылманның ізгі амалдарының бірі.
Шет ауданы «Жанқұтты би»
мешітінің ұстазы
Маханбетчин Қарубай Берікұлы